Η Σέριε Α' είναι η κορυφαία επαγγελματική κατηγορία του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου της Ιταλίας. Ξεκίνησε να διεξάγεται το πρωτάθλημα από το 1898, στην ουσία όμως από την περίοδο 1929-30 μπήκε σε επαγγελματική τροχιά και άρχισε να θυμίζει τη σημερινή του μορφή. Υπεύθυνη για τη διοργάνωση του πρωταθλήματος είναι η Λέγκα Σέριε Α . Μεγάλος χορηγός του πρωταθλήματος είναι η TIM γι΄αυτό και αναφέρεται ως Serie A TIM.

Στο πρωτάθλημα συμμετέχουν 20 ομάδες .Οι πρώτοι τέσσερις στη κατάταξη κερδίζουν την απευθείας είσοδο τους στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ. Ο πέμπτος παίρνει το απευθείας εισιτήριο για τους ομίλους του Γιουρόπα Λιγκ, όπως και ο Κυπελλούχος. Ο 6ος της κατάταξης ξεκινάει από την 2ο προκριματικό γύρο της διοργάνωσης. Αν η ομάδα που κατακτήσει το Κύπελλο, έχει μέσω της βαθμολογίας της ήδη μία εξασφαλισμένη θέση σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις, τότε το εισιτήριο πηγαίνει στην ομάδα που κατέλαβε την έβδομη θέση του πρωταθλήματος. Οι τρεις τελευταίες ομάδες της βαθμολογίας υποβιβάζονται απευθείας στη δεύτερη κατηγορία του Ιταλικού πρωταθλήματος, τη Σέριε Β.

Τα πρώτα χρόνια και το πρώτο σκάνδαλο

Αρχικά το πρωτάθλημα διεξαγόταν σε διαφορετικές τοπικές κατηγορίες με την Τζένοα να ανακηρύσσεται πρώτη φορά πρωταθλήτρια το 1898. Μέχρι και το 1904 μονοπωλούσε το ενδιαφέρον στη χώρα κατακτώντας έξι από τα επτά πρωταθλήματα, με τη Μίλαν να σπάει το 1901 τη μίνι κυριαρχία των Γενοβέζων. Από την περίοδο 1912-1913 το πρωτάθλημα χωρίστηκε σε δύο ομίλους , Βόρειο και Νότιο, πριν φτάσουμε στο 1929 όπου απέκτησε σχεδόν τη σημερινή του μορφή.

Την περίοδο 1926/1927 η Τορίνο βρέθηκε στην κορυφή του πρωταθλήματος, με την Ιταλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου όμως να της αφαιρεί μετά από λίγους μήνες τον τίτλο. Ο λόγος ήταν ότι σύμφωνα με πληροφορίες ο τότε γενικός διευθυντής της Τορίνο είχε δωροδοκήσει με 25 χιλ. ιταλικές λιρέτες τον ποδοσφαιριστή της Γιουβέντους, Λουίτζι Αλεμάντι προκειμένου να έχει μειωμένη απόδοση στον μεταξύ τους αγώνα, που βρήκε νικήτρια τη «γκρανάτα» με 2-0. Ο τίτλος αφαιρέθηκε από την Τορίνο, δεν δόθηκε όμως στην 2η Μπολόνια. Το «σκάνδαλο» ωστόσο έμοιαζε να έχει αρκετές ανακρίβειες, με τον Αλεμάντι να αρνείται κατηγορηματικά την παραλαβή του χρηματικού ποσού. Ακόμα και σήμερα η Τορίνο διεκδικεί εκείνο το πρωτάθλημα.

Επαγγελματικό πρωτάθλημα και πρώτη κυριαρχία της Γιουβέντους

Την περίοδο 1929-30 το πρωτάθλημα στην Ιταλία απέκτησε επαγγελματική μορφή, με την Ίντερ να κατακτάει τον πρώτο τίτλο. Στη συνέχεια όμως η Γιουβέντους ήταν αυτή που στέφθηκε για πέντε συνεχόμενες φορές πρωταθλήτρια, επιβάλλοντας έτσι την πρώτη κυριαρχία της στο ιταλικό ποδόσφαιρο. Ακολούθησε μία λάμψη της Μπολόνια η οποία κατέκτησε τα 4 από τα 6 επόμενα πρωταθλήματα, πριν κάνει την εμφάνιση της η μεγάλη Τορίνο.

Η μεγάλη Τορίνο και η τραγωδία της Σουπέργκα

Την περίοδο 1942-43 εμφανίστηκε στο ιταλικό ποδόσφαιρο η μεγάλη Τορίνο. Η «γκρανάτα» μονοπώλησε το ενδιαφέρον στη χώρα για τα επόμενα χρόνια παρουσιάζοντας μία πολύ δυνατή ομάδα εντός αλλά και εκτός συνόρων. Έφτασε στην κατάκτηση τεσσάρων συνεχόμενων πρωταθλημάτων από το 1942 ως το 1948, τη διετία 1943-1945 δεν υπήρξε αγωνιστική δράση λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και κάλπαζε προς την κατάκτηση του πέμπτου συνεχόμενου τίτλου της το 1949.

Στις 3 Μαΐου ωστόσο η αποστολή της ομάδας επέστρεφε από την Λισαβόνα όπου είχε αγωνιστεί σε φιλική αναμέτρηση απέναντι στη Μπενφίκα, όταν το αεροπλάνο στο οποίο επιβιβαζόταν προσέκρουσε στο λόφο Σουπέργκα λίγο προτού προσγειωθεί στο αεροδρόμιο και συνετρίβη. Έτσι έχασαν τη ζωή τους και οι 31 επιβαίνοντες. Η Τορίνο αγωνίστηκε στις τέσσερις εναπομείνασες αγωνιστικές με την ομάδα Νέων, το ίδιο έκαναν ως ένδειξη σεβασμού και οι υπόλοιπες ομάδες, και τελικά κατάφερε να κατακτήσει τον τίτλο.

Τα επόμενα χρόνια Γιουβέντους, Μίλαν και Γιουβέντους προσπάθησαν να επιβάλλουν την κυριαρχία τους, όμως καμία δεν κατάφερε να χτίσει δυναστεία και τα πρωταθλήματα άλλαζαν συχνά χέρια. Έτσι ομάδες όπως η Κάλιαρι (1970) και η Λάτσιο(1974) έφτασαν για πρώτη φορά στην κατάκτηση του σκουντέτο, με τις Φιορεντίνα (1956,1969), Μπολόνια(1964) και Τορίνο (1976) να βάζουν και αυτές το όνομα τους στους πρωταθλητές.

Το σκάνδαλο Totonero

Τον Μάρτιο του 1980, λίγους μήνες πριν η Ιταλία φιλοξενησει το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ξεσπάει στη χώρα το σκάνδαλο Totonero. Το συγκεκριμένο σκάνδαλο αφορούσε στήσιμο αγώνων στη ποδοσφαιρική Ιταλία με στόχο την αποκόμιση κερδών από το παράνομο στοίχημα. Εγκέφαλοι του ήταν δύο επιχειρηματίες, ο Μάσιμο Κρουτσιάνι και ο Άλβαρο Τρίνκα, οι οποίοι αποφάσισαν να προσεγγίσουν παίκτες προκειμένου να διαμορφώσουν κάποια ποδοσφαιρικά αποτελέσματα.

Τα πράγματα ωστόσο δεν πήγαν όπως τα σχεδίασαν, τα παιχνίδια τα οποία τελικά έχασαν ήταν πολλά και σιγά σιγά άρχισε να ξετυλίγεται το κουβάρι μέχρι να φτάσουμε στην Κυριακή 23 Μαρτίου όπου η ιταλική αστυνομία εισέβαλε την ώρα των αγώνων στα γήπεδα και προχώρησε σε συλλήψεις των εμπλεκομένων. Από τις ποινές που ξεχώρισαν, Λάτσιο και Μίλαν υποβιβάστηκαν στη Σέριε Β΄, ενώ Αβελίνο Μπολόνια και Περούτζια τιμωρήθηκαν με αφαίρεση 5 βαθμών από το επόμενο πρωτάθλημα.

Οι χρυσές εποχές και η Νάπολι του Μαραντόνα

Από τα μέσα της δεκαετίας του 80 η Σεριε Α’ αποκτάει ιδιαίτερη φήμη και προσελκύει κάποιους από τους κορυφαίους παίκτες του πλανήτη. Η μεταγραφή που κάνει αίσθηση είναι αυτή του Ντιέγκο Μαραντόνα. Η Νάπολι ξοδεύει 12 εκατ. ευρώ, ποσό ρεκόρ για την εποχή, για να αποκτήσει τον Αργεντίνο μάγο από την Μπαρτσελόνα. Ο Μαραντόνα κάνει τους Ιταλούς να τον λατρέψουν και με αξιομνημόνευτες εμφανίσεις οδηγεί την Νάπολι σε δύο κατακτήσεις πρωταθλημάτων, τις σεζόν 1986-87 και 1989-90 που είναι και τα μοναδικά στην ιστορία της.
Την ίδια περίοδο περίπου ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι δημιουργεί μία από τις καλύτερες Μίλαν της ιστορίας. Με προπονητή τον Αρίγκο Σάκι και με παίκτες όπως οι Ολλανδοί Γκούλιτ,Φαν Μπάστεν , Ράικαρντ και οι Ιταλοί Μπαρέζοι, Μαλντίνι , Κοστακούρτα κατακτάει το πρωτάθλημα του 1987-88, ενώ με προπονητή τον Φάμπιο Καπέλο φτάνει στην κορυφή της Ιταλίας τρεις συνεχόμενες φορές (1991-1994) φτάνοντας και στην κατάκτηση το 1996.

Την δεκαετία του 90’ το ιταλικό πρωτάθλημα αποτελούσε το καλύτερο στην Ευρώπη με παίκτες όπως ο Ζιντάν, ο Ρονάλντο, ο Ρομπέρτο Μπάτζιο, ο Μπόμπαν, ο Βερόν, και ο Μπατιστούτα να αποτελούν απλά ένα μικρό δείγμα αστέρων του τότε Καμπιονάτο.
Το σκάνδαλο Calciopolis

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η Γιουβέντους φαινόταν η ομάδα που είχε επιβάλλει τον δικό της ρυθμό στο πρωτάθλημα, έχοντας κατακτήσει τα 4 από τα 6 πρωταθλήματα, με τις Ρόμα και Μίλαν να μοιράζονται τα άλλα δύο. Τον Μάιο του 2006 όμως λίγο πριν τη συμμετοχή της χώρας στο Μουντιάλ της Γερμανίας, όπου και κατέκτησε το τρόπαιο, ξέσπασε σαν κεραυνός ίσως το μεγαλύτερο σκάνδαλο που έχει σημειωθεί στη χώρα, το σκάνδαλο Καλτσιόπολι.

Έπειτα από έρευνες της ιταλικής αστυνομίας η οποία παρακολουθούσε μέσω κοριών τις συνομιλίες συγκεκριμένων ατόμων στο ιταλικό ποδόσφαιρο ,αποκαλύφθηκε ένα μεγάλο δίκτυο επαφών μεταξύ παραγόντων και διατητών που είχαν ως στόχο τη χειραγώγηση αγώνων.

Έτσι μετά από διαβουλεύσεις και περαιτέρω έρευνες και εν μέσω της διεξαγωγής του Μουντιάλ οι ποινές έπεσαν σαν κεραυνός στο ποδόσφαιρο της χώρας. Μετά από εφέσεις στις αρχικές ποινές η Γιουβέντους τιμωρήθηκε με υποβιβασμό στη Σέριε Β΄, αποκλεισμό από το επόμενο Τσάμπιονς Λιγκ και αφαίρεση των τίτλων του 2005 και 2006, η Μίλαν με αφαίρεση 30 βαθμών από το πρωτάθλημα του 2005-06, η Φιορεντίνα με αποκλεισμό από το Τσάμπιονς Λιγκ της επόμενης περιόδου και η Λάτσιο με αποκλεισμό από το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ της επόμενης περιόδου. Η Ρετζίνα δέχτηκε απλά πρόστιμο 100 χιλ. € και παρέμεινε στην κατηγορία. Ο τίτλος του 2006 απονεμήθηκε στην 2η εκείνης της περιόδου Ίντερ, ενώ αυτός του 2005 έμεινε χωρίς κάτοχο.
Η κυριαρχία της Ίντερ και η επιστροφή της Γιουβέντους

Η Ίντερ μετά την πτώση της Γιουβέντους στη Σέριε Β’ ανέλαβε τα ηνία του πρωταθλητή στην Ιταλία κατακτώντας άλλους τέσσερις συνεχόμενους τίτλους μετά το πρωτάθλημα που της δόθηκε το 2006. Την περίοδο 2010-11 η Μίλαν με προπονητή τον Μαξιμιλιάνο Αλέγκρι έσπασε την κυριαρχία της και επέστρεψε στην κορυφή μετά από επτά χρόνια. Η Γιουβέντους ωστόσο επέστρεψε στη Σέριε Α΄ την περίοδο 2007-08 και από το 2011 μονοπωλεί τα σκήπτρα στο ιταλικό πρωτάθλημα.

Τα μεγάλα ντέρμπι

Παραδοσιακά στην Ιταλία συναντώνται κάποια από τα πιο καυτά ντέρμπι του ποδοσφαίρου. Αυτά που ξεχωρίζουν είναι το Ντέρμπι ντέλλα Λαντέρνα (Σαμπντόρια-Τζένοα), το Ντέρμπι ντέλλα Μαντονίνα (Ίντερ-Μίλαν), το ντέρμπι της «Αιώνιας Πόλης» (Ρόμα-Λάτσιο)το ντέρμπι ντ’ Ιτάλια (Γιουβέντους-Ίντερ), το ντέρμπι του «Ήλιου» (Νάπολι-Ρόμα) και το Ντέρμπι ντέλλα Μόλε (Τορίνο-Γιουβέντους).