Η Ερεντιβίζιε είναι η ανώτερη ποδοσφαιρική κατηγορία στην Ολλανδία. Ιδρύθηκε το 1956 και διαδέχθηκε την Χούφτκλασε, που ήταν η τότε πρώτη κατηγορία του πρωταθλήματος. Υπεύθυνη για τη διεξαγωγή του πρωταθλήματος είναι η εταιρεία Eredivisie CV, από όπου προέρχεται και η ονομασία με την οποία αποκαλείται η πρώτη κατηγορία του ολλανδικού πρωταθλήματος. Αποτελείται από 18 ομάδες.

Ο πρωταθλητής ξεκινάει από τον τρίτο προκριματικό γύρο του Τσάμπιονς Λιγκ, ενώ η ομάδα που τερματίζει στην 2η θέση, από τον δεύτερο. Ο Κυπελλούχος προκρίνεται στον τρίτο προκριματικό του Γιουρόπα Λιγκ, ο 3ος στην κατάταξη στον δεύτερο προκριματικό, ενώ οι ομάδες που τερματίζουν από την 4η έως την 7η θέση, δίνουν αγώνες πλεί οφ μεταξύ τους από τους οποίους θα προκύψει ο κάτοχος ενός ακόμα εισιτηρίου για τον 2ο προκριματικό του Γιουρόπα Λιγκ. Σε περίπτωση που ο κυπελλούχος έχει ήδη προκριθεί στην Ευρώπη, τότε προκύπτουν δύο ευρωπαϊκά εισιτήρια από τα πλέι οφ. Η τελευταία ομάδα της βαθμολογίας, υποβιβάζεται αυτόματα στην δεύτερη κατηγορία, ενώ η 16η και η 17η δίνουν μπαράζ για την παραμονή τους με τις ομάδες που θα προκύψουν από τα μπαράζ ανόδου της δεύτερης κατηγορίας.

Αυστηρά ερασιτέχνες για 68 χρόνια

Στην Ολλανδία άρχισαν να παίζουν οργανωμένα ποδόσφαιρο πριν τον 20ο αιώνα. Το πρώτο πρωτάθλημα διεξήχθη τη σεζόν 1888/89 και το κατέκτησε η Κονκόρντια, μία ομάδα που δεν υπάρχει σήμερα. Μέχρι το 1900, τα περισσότερα πρωταθλήματα κατέκτησε η RAP η οποία είχε έδρα στο Άμστερνταμ κι ανέβηκε τέσσερις φορές στην κορυφή, ενώ τρεις τίτλους πήρε η Κόνινκλικε η οποία είχε ως έδρα το Χάαρλεμ, μία μικρή πόλη κοντά στο Άμστερνταμ.

Την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, η κυρίαρχη ομάδα ήταν από τη Χάγη. Ο λόγος για την HVV Ντεν Χάαγκ. Κατέκτησε σε αυτό το χρονικό διάστημα έξι πρωταθλήματα και το 1914 ανέβηκε στην κορυφή για δέκατη και τελευταία φορά. Σ’ εκείνο το χρονικό διάστημα είχε κάνει την εμφάνισή της η πρώτη μεγάλη ομάδα του λιμανιού του Ρότερνταμ. Αυτή ήταν η Σπάρτα η οποία αναδείχτηκε πρωταθλήτρια σε πέντε περιπτώσεις από το 1909 μέχρι το 1915.

Δύο χρόνια μετά ο Άγιαξ έκανε το πρώτο του «χτύπημα» κατακτώντας τον τίτλο του 1918 και του 1919. Μέχρι το 1931 που βρέθηκε ξανά στην κορυφή, είχαν ανέβει στην κορυφή και οι ομάδες που θα εξελίσσονταν σε μεγαθήρια όπως ο «Αίαντας». Ο λόγος για την PSV Αϊντχόφεν και τη Φέγενορντ. Ωστόσο η πιο επιτυχημένη ομάδα εκείνης της περιόδου ήταν η Γκο Αχέντ Ιγκλς η οποία πανηγύρισε τέσσερα πρωταθλήματα.

Εκτός από έναν δικό της τίτλο το 1933, στα υπόλοιπα χρόνια εκείνης της δεκαετίας, ο Άγιαξ, η Αϊντχόφεν και η Φέγενορντ ήταν οι απόλυτοι κυρίαρχοι κατακτώντας όλα τα πρωταθλήματα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ολλανδία απαγορευόταν αυστηρά για τους αθλητές ποδοσφαίρου να λαμβάνουν χρήματα για να παίξουν, αλλά και χρήματα για να πάρουν μεταγραφή. Οι παραβάτες τιμωρούνταν αυστηρά και σε κάποιες περιπτώσεις δεν έπαιζαν ξανά.

Ποδόσφαιρο στην κατοχή και πρωταθλήτρια σε «βομβαρδισμένο» γήπεδο

Όταν οι γερμανικές δυνάμεις των ναζί εισέβαλλαν στην Ολλανδία στις 10/5/1940, δεν συνάντησαν ιδιαίτερη αντίσταση κι αυτό διότι οι Ολλανδοί ήθελαν να μείνουν ουδέτεροι. Παρ’ όλα αυτά η εξαιρετική στρατηγική θέση της χώρας ώθησε τους Γερμανούς στην κατάληψή της. Το ποδόσφαιρο όμως δεν σταμάτησε τα πρώτα τέσσερα χρόνια και δεν διεξήχθη μόνο τη σεζόν 1944/45, με αποτέλεσμα όταν αποτινάχτηκε ο κατοχικός ζυγός στις 5/5/1945, να μην υπάρχει πρωτάθλημα ποδοσφαίρου.

Η ADO Ντεν Χάαγκ κατέκτησε τους δύο μοναδικούς τίτλους της σε αυτό το χρονικό διάστημα, ενώ ένα πρωτάθλημα πανηγύρισε και η Χέρακλες Αλμέλο.

Τη σεζόν 1943/44 η Ντε Βολεβίκερς αναδείχτηκε πρωταθλήτρια για μία και μοναδική φορά στην ιστορία της. Πρόκειται για μία ομάδα η οποία είχε την έδρα της στο βόρειο Άμστερνταμ. Το «Μόσβελντ» που ήταν το γήπεδό της, βομβαρδίστηκε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου κι αναγκάστηκε να μετακομίσει στο «Ντε Μέερ». Παρ’ όλα αυτά δεν επηρεάστηκε από αυτό το συμβάν και κατέκτησε το πρωτάθλημα το οποίο πέρασε στην ιστορία.

«Στροφή» στον επαγγελματισμό και δύο εκπλήξεις

Το πρώτο πρωτάθλημα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κατέληξε στη Χάαρλεμ, ενώ τη σεζόν 1946-47 ο Άγιαξ ανέβηκε στην κορυφή, σε μία χρονιά που γεννήθηκε ο άνθρωπος ο οποίος θα άλλαζε την ιστορία του. Ο Γιόχαν Κρόιφ.

Ωστόσο σιγά-σιγά πλησίαζε η δημιουργία της Ερεντιβίζιε που ήρθε το 1956. Μέχρι τότε πρόλαβαν να πάρουν ένα πρωτάθλημα κάποιες ομάδες που δεν παρέμειναν ισχυρές στη συνέχεια όπως η Σιένταμ, η Λιμπουργκία και η Χεμστέντε, με τη Ρόντα να ανεβαίνει στην κορυφή, στο τελευταίο ερασιτεχνικό πρωτάθλημα που διεξήχθη τη σεζόν 1955/56.

Το επαγγελματικό πρωτάθλημα ήταν πλέον γεγονός και το πρώτο κατέληξε στα χέρια του Άγιαξ, χωρίς αυτή η εξέλιξη να προκαλεί σε καμία περίπτωση έκπληξη.

Τη δεύτερη σεζόν της επαγγελματικής λίγκας η άσημη ομάδα Ντος από την πόλη Ουτρέχτη κατέκτησε τον τίτλο, ενώ η Ντόορ Βίλσκραχτ Στερκ από το Άμστερνταμ αναδείχτηκε πρωταθλήτρια την αγωνιστική περίοδο 1963/64.

Η μεγάλη σχολή και ο Κρόιφ

Το 1964 το άστρο του κορυφαίου Ολλανδού ποδοσφαιριστή στην ιστορία κι ενός από τους κορυφαίους όλων των εποχών ξεκίνησε να λάμπει. Ο 17χρονος Γιόχαν Κρόιφ γινόταν γνωστός σε ολόκληρο τον πλανήτη και μαζί του από το 1965 ο «αρχιτέκτονας» του Άγιαξ Ρίνους Μίχελς, θα δημιουργούσε τη μεγάλη σχολή των «οράνιε», η οποία θα πρόσφερε το λεγόμενο ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο.

Από το 1964 έως το 1974 ο Άγιαξ κατέκτησε έξι πρωταθλήματα και η Φέγενορντ τέσσερα. Μάλιστα αμφότερες οι ομάδες ανέβηκαν και στην κορυφή της Ευρώπης. Η ομάδα του Ρότερνταμ τα κατάφερε πρώτη το 1970, ενώ ακολούθησαν οι τρεις σερί κατακτήσεις από τον «Αίαντα».

Τη δεκαετία του ‘80 ήταν η σειρά της PSV Αϊντχόφεν να πάρει τα ηνία από τα μέσα και μετά, συνδυάζοντας κι εκείνη την κυριαρχία της με την άνοδο της και στην κορυφή της Ευρώπης, καθώς με τον Γκους Χίντινγκ στο «τιμόνι» της πανηγύρισε την κατάκτηση του κυπέλλου πρωταθλητριών Ευρώπης το 1988.

Τα φοβερά «μωρά» του Φαν Χάαλ

Το καλοκαίρι του 1991, ο 40χρονος Λουίς Φαν Χάαλ ανέλαβε την τεχνική ηγεσία του Άγιαξ με στόχο να εκμεταλλευτεί τα πολλά ταλέντα της περίφημης Ακαδημίας του κλαμπ και να δημιουργήσει ένα ισχυρό σύνολο. Τα πρώτα δύο πρωταθλήματα κατέληξαν στην Αϊντχόφεν και τη Φέγενορντ, όμως στο Άμστερνταμ χτιζόταν ένα σύνολο που θα έκανε την Ευρώπη να «παραμιλάει».

Ο Άγιαξ της διετίας 1994-96 θεωρήθηκε και όχι άδικα μία από τις κορυφαίες ομάδες όλων των εποχών. Κατέκτησε το Champions League το 1995, νικώντας στον τελικό της Βιέννης τη μεγάλη Μίλαν με 1-0, ενώ έμεινε για τρεις διαδοχικές σεζόν στην κορυφή της Ερεντιβίζιε. Παράλληλα, όλα τα μέλη εκείνης της ομάδας έκαναν καριέρα είτε στην Ολλανδία είτε σε άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές ομάδες.

Συρτάκι για τον Μαχλά

Πριν την έναρξη της σεζόν 1996/97, έγινε μία μεταγραφή η οποία πέρασε μάλλον απαρατήρητη στην Ολλανδία, καθώς η Φίτεσε απέκτησε από τον ΟΦΗ τον Νίκο Μαχλά. Ο 23χρονος επιθετικός δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί και στην πρώτη του σεζόν στο σύλλογο πέτυχε μόλις 8 γκολ σε 29 εμφανίσεις.

Στο Άρνεμ δεν έχασαν την εμπιστοσύνη τους προς το πρόσωπό του και η επόμενη χρονιά ήταν απολαυστική. Ο Κρητικός στράικερ σκόραρε με κάθε τρόπο και αναδείχτηκε πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 34 γκολ σε 32 συμμετοχές, οδηγώντας την ομάδα μέχρι την 3η θέση.

Στις εξέδρες του γηπέδου μετά από κάθε γκολ του Μαχλά ο κόσμος χόρευε συρτάκι, ενώ κατέκτησε και το «χρυσό παπούτσι». Αυτή η σεζόν αποτέλεσε το διαβατήριό του για τον Άγιαξ, στον οποίο έπαιξε από το 1999 έως το 2003, κατακτώντας το πρωτάθλημα του 2002.

Κυριαρχία της PSV κι εκπλήξεις

Η νέα χιλιετία βρήκε την PSV Αϊντχόφεν να κυριαρχεί κατακτώντας τα έξι πρωταθλήματα της πρώτης δεκαετίας κι αναδεικνύοντας σπουδαίους σκόρερ όπως ο Ρουντ Φαν Νίστελροϊ και ο Ματέια Κέζμαν. Οι μεγάλες εκπλήξεις όμως σημειώθηκαν το 2009 και το 2010, με την Άλκμααρ και την Τβέντε να σκαρφαλώνουν στην κορυφή, εκθρονίζοντας τις μεγάλες ποδοσφαιρικές δυνάμεις της χώρας.

Πρωτόγνωρη κατάσταση το 2020

Η δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα ξεκίνησε με τετραετή κυριαρχία του Άγιαξ, ενώ στην ιστορία έμεινε και η νίκη της PSV Αϊντχόφεν επί της Φέγενορντ με 10-0, στις 24/10/2010 με την ομάδα του Ρότερνταμ να γνωρίζει τη βαρύτερη ήττα στην ιστορία της.

Από το 2015 έως το 2018 ο Άγιαξ δεν κατάκτησε κανένα πρωτάθλημα, η PSV πήρε τρία, ενώ η Φέγενορντ κατάφερε να κόψει πρώτη το νήμα το 2017, για πρώτη φορά μετά το μακρινό 1999. Ωστόσο ο Άγιαξ επέστρεψε εμφατικά στους τίτλους το 2019.

Στην ιστορία όμως πέρασε και η αγωνιστική περίοδος 2019/20, καθώς ήταν μόλις η πρώτη στην ιστορία από καταβολής Ερεντεβίζιε που ξεκίνησε και δεν ολοκληρώθηκε, αλλά και η δεύτερη χρονιά από το 1889 κι έπειτα που δεν αναδείχτηκε πρωταθλητής. Η πανδημία του κορωνοϊού οδήγησε την Κυβέρνηση στην απόφαση για οριστική διακοπή και οι ομάδες συμφώνησαν ότι δεν επιθυμούσαν να δοθεί ο τίτλος στον Άγιαξ ο οποίος ήταν ισόβαθμος με την Αλκμάαρ, αλλά υπερτερούσε στη διαφορά τερμάτων.

Το πρωτάθλημα και το... ελικόπτερο

Στην ιστορία πάντως έμεινε και η ιδέα που καθιερώθηκε από τη σεζόν 2006/07, για τις περιπτώσεις που το πρωτάθλημα κρίνεται την τελευταία αγωνιστική. Εκείνη την αγωνιστική περίοδο τον τίτλο διεκδικούσαν η Αϊντχόφεν, ο Άγιαξ και η Άλκμααρ.

Όλοι οι αγώνες διεξάγονταν την ίδια ώρα και το τρόπαιο ήταν σ’ ένα ελικόπτερο το οποίο το μετέφερε από γήπεδο σε γήπεδο, ανάλογα με το ποιος έπαιρνε προβάδισμα στη βαθμολογία κατά τη διάρκεια των αναμετρήσεων.

Πριν τη σέντρα και οι τρεις ομάδες είχαν από 72 βαθμούς και σε περίπτωση νίκης τους, θα κρινόταν στη διαφορά τερμάτων. Η Άλκμααρ η οποία έπαιζε στην έδρα της αδύναμης Εξέλσιορ στο Ρότερνταμ διέθετε τον καλύτερο συντελεστή με διαφορά, ενώ ακολουθούσαν ο Άγιαξ και η Αϊντχόφεν. Ο «Αίαντας» δοκιμαζόταν στο Τίλμπουργκ από τη Βίλεμ και η PSV φιλοξενούσε τη Φίτεσε.

Ο Άγιαξ νίκησε 2-0, η Άλκμααρ έπεσε θύμα έκπληξης χάνοντας 2-1 και η Αϊντχόφεν η οποία επικράτησε με 5-1 της Φίτεσε, πανηγύρισε την κατάκτηση του πιο συναρπαστικού πρωταθλήματος στην ιστορία, με το ελικόπτερο να προσγειώται στο «Philips Stadion».

Οι άπιαστοι «μεγάλοι» και τα ρεκόρ

Από την ίδρυση της Ερεντιβίζιε το 1956 μόλις οκτώ διαφορετικές ομάδες έχουν αναδειχθεί πρωταθλήτριες. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 1965 και μετά όλα τα πρωταθλήματα έχουν καταλήξει στον Άγιαξ, στη Φέγενορντ και την Αϊντχόφεν, εκτός από τρία.

Η Αλκμάαρ «έσπασε» την κυριαρχία το 1980 και το έπραξε ξανά το 2009, ενώ και η Τβέντε με το μοναδικό πρωτάθλημα στην ιστορία της το 2010, έφτασε μία ιστορική επιτυχία.

Ο Άγιαξ έχει κατακτήσει 34 φορές το πρωτάθλημα και είναι ο κορυφαίος σύλλογος βάσει τίτλων.

Πρώτος σκόρερ στην ιστορία της ολλανδικής λίγκας είναι ο Βίλι φαν ντερ Κάουλεν ο οποίος σκόραρε 311 φορές σε 545 παιχνίδια ως παίκτης της Αϊντχόφεν και της Μάαστριχτ.

Ο τερματοφύλακας Πιμ Ντούζμπερχ είναι ο πρώτος όλων των εποχών σε συμμετοχές, καθώς έπαιξε σε 687 αγώνες πρωταθλήματος υπερασπιζόμενος την εστία της Αϊντχόφεν και της Σπάρτα Ρότερνταμ.